Piše: Avdo Metjahić
Vjerujem da ovaj pokret o rušenju spomen obreležja rahmetli Jusufu Celaju, dolazi od onih koji su rovarili tim krajem i imaju na njihovoj savjesti mnogo zlodjela pa i pljačku albanskih katuna u planinama nedaleko od Dečana, sa druge strane planine Bogićevice.
Prva pljačka se desila u ljeto 1924. godine pod vođstvom Novice Popovića, narodnog poslanika iz Gusinja. Većina učesnika plačke je iz planinskog sela Velika, ispod planine Čakor, koja nije uspjela ali pri pljački je ubijeno nekolko čobana.
Drugu pljačku opet je predvodio Novica Popović sa većinskim Veličanima, gdje su opljačkali nekoliko hiljada ovaca, mnogo grla govedi i sve doveli na Čakor na sam Petrov dan, i tu dijelili plijen.
Prilikom pljačke ubijeno je nekoliko čobana i muškaraca koji su se našli u katunima, a i silovano je nekoliko djevojaka.
Pošto se počelo pisati o ovoj pljački, četiri Veličanina koji žive u Srbiji su napisali knjigu ni manje ni više nego 900 stranica, gdje govore o masakru u selu Velika 1944. godine koji je počinjen od strane 113. lovačke divizije Princ Euget, gdje ovi kvazi historičari sve probaju prilijepit stanovnicima plavsko-gusinskog kraja pa i diviziji Skender-beg.
U knjizi su pomenuli i imena ljudi koji su strijeljani na Previji 1913. godine, a najpoznatije ime je Hasan Kuka, koji je tada strijeljan.
Postoji i pjesma koja govori kako je Hasan odbio da se krsti, a ova četiri kvazi historičara ga pominju da je bio učesnik pokolja u Velici 1944. godine.
Takođe, čim su doznali da postoji spomen obeležje Jusufu Celaju u Vusanju pokrenuli su akciju da se sruši, jer prema njima bio je učesnik pokolja u Velici, i ako je Jusuf umro pet mjeseci ranije nego se dogodio pokolj u Velici.
Veličani čak za taj pokolj krive i nekog hodžu Šahmanovića, koji nikad nije postojao.
Takođe, oni krive i njemačku diviziju Skender-beg, a koja se tog dana nalazila 400 kilometara daljeko od Velike.
Postoji i transkript suđenja njemačkom generalu u Beogradu 1946. godine, gdje on priznaje da je taj pokolj počinjen od vojne formacije kojom je on komandovao.
Spomenik Pavlu Đurišiću sa pravom je porušen, jer taj “veliki” junak Poljimlja je počinio masakre nad nedužnim civilima diljem Sandžaka i istočne Bosne.
Međutim, zahtjevi za uklanjanje spomen-obilježja čovjeku koji je stao u odbranu svog naroda i kraja predstavljaju presedan koji nema uporište ni u pravu, ni u zdravom razumu. Takvi postupci se ne bilježe u savremenim društvima koja poštuju sopstvenu historiju i one koji su se žrtvovali za zajednicu.
Nažalost, ovakvi slučajevi su karakteristični za duboko podijeljena društva, kao što je očigledno u CG.
Rušiti spomenik čovjeku koji je branio svoj narod?
Tako nešto je moguće samo na tim prostorima, i nigdje drugo u svijetu.
